Kultura picia yerba mate w różnych krajach: Argentyna, Paragwaj, Brazylia

Yerba mate to napój, który od wieków jest nieodłącznym elementem kultury wielu krajów Ameryki Łacińskiej. Choć parzenie yerba mate w tradycyjny sposób jest charakterystyczne dla wielu regionów, każdemu z tych krajów nadaje swój własny, unikalny sposób picia tego napoju. W Argentynie, Paragwaju i Brazylii picie yerba mate to coś więcej niż tylko konsumpcja napoju — to symbol gościnności, tradycji i więzi społecznych. W tym artykule przyjrzymy się, jak wygląda kultura picia yerba mate w tych trzech krajach.

1. Argentyna: Yerba mate jako symbol tożsamości narodowej

Argentyna to kraj, w którym yerba mate jest nie tylko napojem codziennego użytku, ale także jednym z najważniejszych symboli kulturowych. Yerba mate jest integralną częścią życia codziennego mieszkańców Argentyny — pije się ją niemal wszędzie i przez cały dzień. Mówiąc o yerba mate, nie sposób nie wspomnieć o jej roli jako symbolu tożsamości narodowej.

W Argentynie picie yerba mate jest bardzo społeczną czynnością. Yerba mate przekazywana z ręki do ręki, z jednej osoby na drugą, ma na celu budowanie więzi i zacieśnianie relacji. Z tradycji picia mate wynika, że napój ten ma służyć wspólnemu spędzaniu czasu — często w gronie rodzinnym, wśród przyjaciół czy współpracowników. Warto dodać, że w Argentynie to osoba, która zaczyna pić mate, nie powinna jej zostawiać w filiżance. Zgodnie z tradycją osoba ta wypija całą porcję i przekazuje naczynie następnej osobie.

Yerba mate w Argentynie parzona jest w specjalnym naczyniu, zwanym mate (calabaza), które jest wypełniane suszem do około dwóch trzecich wysokości. Następnie do napoju wlewana jest gorąca woda o temperaturze około 70-80°C (nie wrząca), a napój jest pijany przez rurkę z filtrem, zwaną bombillą. Ten rytuał jest wyjątkowy, ponieważ to, jak i kiedy przygotowuje się yerba mate, jest ściśle związane z pewnymi zasadami i zwyczajami, które różnią się w zależności od regionu.

2. Paragwaj: Tereré — yerba mate na zimno

W Paragwaju yerba mate jest także bardzo ważnym napojem, ale w tym kraju picie mate przyjmuje nieco inną formę. W Paragwaju popularne jest parzenie yerba mate na zimno, zwane tereré. W przeciwieństwie do tradycyjnego sposobu przygotowywania yerba mate, który polega na używaniu gorącej wody, w przypadku tereré napój parzy się zimną wodą lub sokiem owocowym. Tak przygotowany napój jest szczególnie popularny w gorące dni, kiedy orzeźwiająca moc tereré jest bardzo pożądana.

Tereré to napój, który ma swoje głębokie korzenie w tradycji rdzennych ludów Guaraní, które zamieszkiwały tereny dzisiejszego Paragwaju. Przekazywanie naczynia z tereré jest jednym z elementów kulturowych, które wciąż są silnie obecne w życiu towarzyskim Paragwajczyków. Podobnie jak w Argentynie, picie tereré ma na celu integrację, a w tradycji tego kraju jest to napój dzielony w grupach — przekazywanie naczynia od osoby do osoby jest symbolem gościnności i więzi społecznych.

W Paragwaju yerba mate na zimno jest nie tylko parzona w zimnej wodzie, ale często wzbogacana różnymi ziołami, takimi jak mięta, melisa czy inne lokalne rośliny. Te dodatki nadają napojowi niepowtarzalny smak i aromat, a także posiadają właściwości zdrowotne. Napój jest przygotowywany w specjalnych naczyniach, takich jak guampa, które przypominają kształtem naczynie mate, ale często wykonane są z rogu lub drewna.

3. Brazylia: Chimarrão — wersja yerba mate z południa

W Brazylii yerba mate jest również popularna, ale różni się od tradycyjnego sposobu parzenia yerba mate znanego w Argentynie. Brazylijczycy przygotowują yerba mate w specjalnym naczyniu, zwanym cuia, a napój nazywa się chimarrão. Chimarrão, podobnie jak w Argentynie, przygotowuje się z gorącą wodą, ale różni się od tradycyjnego mate w tym, że yerba mate jest drobniej mielona, a napój ma bardziej delikatny i gładki smak.

Chimarrão jest szczególnie popularny w południowej Brazylii, gdzie yerba mate stanowi integralną część kultury codziennego życia. Jest to napój, który również jest spożywany społecznie, szczególnie w małych grupach. Podobnie jak w Argentynie, brazylijscy mieszkańcy przekazują naczynie z chimarrão z ręki do ręki, co symbolizuje gościnność i więzi społeczne.

Chimarrão w Brazylii parzy się w specjalnych naczyniach zrobionych z tykwy, drewna lub ceramiki. Yerba mate używana do chimarrão jest grubo mielona, co daje napojowi charakterystyczną teksturę. Woda, której temperatura nie przekracza 80°C, jest wlewana wprost na susz, a napój pije się przez metalową rurkę, bombillę. Rytuał picia chimarrão jest często powtarzany kilka razy w ciągu dnia i jest nieodłącznym elementem spotkań towarzyskich, zarówno w rodzinach, jak i wśród przyjaciół.